Cựu chiến binh Nguyễn Cao Nguyên (xã Quỳnh Phụ) ôn lại kỷ niệm tham gia Chiến dịch Điện Biên Phủ.

Hành trình đầy gian nan thực hiện nhiệm vụ áp tải lương thực

Kỷ niệm 72 năm Ngày Chiến thắng lịch sử Điện Biên Phủ (7/5/1954 - 7/5/2026), chúng tôi có dịp gặp gỡ CCB Nguyễn Cao Nguyên, đang sinh sống tại thôn Lương Mỹ, xã Quỳnh Phụ. Ở tuổi 95, ông vẫn minh mẫn, giọng nói sang sảng, đặc biệt khi nhắc về chiến dịch Điện Biên Phủ, dấu mốc không thể phai mờ trong cuộc đời ông.

Năm 1950, khi vừa tròn 19 tuổi, ông Nguyễn Cao Nguyên tình nguyện nhập ngũ, được biên chế vào Đại đoàn pháo binh 351. Đây là đơn vị đảm nhiệm vai trò đặc biệt quan trọng, góp phần làm thay đổi cục diện chiến trường bằng hỏa lực mạnh, chính xác. Trong chiến dịch, ông Nguyên được giao nhiệm vụ áp tải lương thực từ tỉnh Tuyên Quang lên Điện Biên Phủ. Mỗi chuyến xe thường có hai lái xe và ông làm nhiệm vụ bảo vệ. Những chuyến đi chủ yếu diễn ra vào ban đêm, xe chỉ bật đèn gầm để giữ bí mật. “Đường đi hiểm trở, đồi núi dốc cao, lại phải ngụy trang bằng dù để tránh sự phát hiện của địch. Dù gian khổ, nhưng hàng hóa đến nơi luôn bảo đảm đầy đủ, không để thất thoát” - ông Nguyên nhớ lại.

Không chỉ làm nhiệm vụ vận chuyển, ông cùng đồng đội còn trực tiếp đào hầm pháo, làm giao thông hào, vận chuyển thương binh giữa các trạm. Những ngày ở Điện Biên Phủ, điều kiện sinh hoạt vô cùng thiếu thốn. Có thời gian nửa tháng liền, ông và đồng đội chỉ ăn cơm nếp, thiếu rau xanh, phải hái rau tàu bay, rau dớn để ăn. Khí hậu rừng núi khắc nghiệt, bệnh tật luôn rình rập, nhưng ai cũng quyết tâm hoàn thành nhiệm vụ. Dù không trực tiếp giáp địch như bộ binh, nhưng người lính pháo binh vẫn đối mặt với nhiều hiểm nguy. Họ “đánh giặc từ xa” nhưng luôn phải giữ vững trận địa, bảo đảm thông suốt hỏa lực chi viện cho các mũi tiến công. Trong suốt chiến dịch, tinh thần của bộ đội luôn sục sôi khí thế, tuyệt đối tin tưởng vào sự lãnh đạo của Đảng, Chủ tịch Hồ Chí Minh và Đại tướng Võ Nguyên Giáp, đặc biệt là quyết định chuyển từ phương châm “đánh nhanh, thắng nhanh” sang “đánh chắc, tiến chắc”, yếu tố quan trọng làm nên thắng lợi.

Sau ngày chiến thắng 7/5/1954, đơn vị của ông tiếp tục ở lại Điện Biên làm nhiệm vụ thu hồi chiến lợi phẩm, quản lý tù binh. Ông nhớ lại: Sau chiến thắng, không khí đã khác. Bộ đội ta và tù binh không còn đối đầu căng thẳng, nhiều lúc còn cùng sinh hoạt, đá bóng, thể hiện tinh thần nhân văn của người lính cách mạng.

Năm 1960, ông Nguyên chuyển ngành sang công tác tại Bộ Nội thương và đến năm 1972 nghỉ hưu. Với những đóng góp trong kháng chiến, ông được Nhà nước trao tặng Huân chương Kháng chiến hạng Nhì. Đến nay, ông đã có 69 năm tuổi Đảng. Trở về đời thường, CCB Nguyễn Cao Nguyên tiếp tục phát huy phẩm chất "Bộ đội Cụ Hồ", luôn gương mẫu trong mọi phong trào ở địa phương, tích cực vận động con, cháu chấp hành tốt chủ trương của Đảng, chính sách, pháp luật của Nhà nước. Dù tuổi cao, ông vẫn duy trì thói quen đọc sách, báo, nghe đài, theo dõi thời sự, sống chan hòa, gần gũi với bà con lối xóm. Những ký ức về Điện Biên Phủ không chỉ là niềm tự hào của riêng ông, mà còn là bài học quý giá về ý chí, nghị lực và tinh thần đoàn kết cho thế hệ hôm nay. Từ những câu chuyện giản dị của người lính năm xưa, giá trị của hòa bình, độc lập càng thêm được trân trọng, gìn giữ.

Cựu chiến binh Đinh Xuân Long (xã Khoái Châu) xúc động xem lại những Huân chương đã được trao tặng.

Trận chiến vô cùng ác liệt trong chiến dịch Điện Biên Phủ

Những ngày tháng 5 lịch sử, chúng tôi có dịp gặp gỡ CCB Đinh Xuân Long (thôn Ngọc Nha Thượng, xã Khoái Châu), một trong những nhân chứng sống của chiến dịch Điện Biên Phủ năm 1954. Dù đã ở tuổi 98, ông vẫn khá nhanh nhẹn, minh mẫn và xúc động khi nhắc lại những ký ức hào hùng của một thời tuổi trẻ chiến đấu vì độc lập, tự do của dân tộc.

Sinh năm 1928, với lòng yêu nước và căm thù giặc sâu sắc, năm 1953, ông Đinh Xuân Long lên đường nhập ngũ, được huấn luyện và đóng quân tại Phú Thọ. Sau thời gian học tập, rèn luyện, ông cùng đơn vị hành quân lên Tây Bắc tham gia chiến dịch Điện Biên Phủ với vai trò lính bộ binh. Ông cùng đồng đội hành quân gian khổ kéo dài suốt nhiều tuần, vượt qua rừng sâu, núi cao, địa hình hiểm trở. Để bảo đảm bí mật, an toàn, đơn vị chủ yếu di chuyển vào ban đêm. Dù vất vả, hiểm nguy, nhưng theo lời ông Long, tinh thần chiến đấu của bộ đội khi ấy luôn “bừng bừng khí thế, quyết tâm đánh thắng kẻ thù”.

Cuối năm 1953, ông tham gia chiến đấu tại hạ Lào nhằm chặn đường tiếp viện của địch lên Điện Biên. Đầu năm 1954, ông cùng đồng đội vinh dự được gặp Chủ tịch Hồ Chí Minh và Đại tướng Võ Nguyên Giáp. Nhớ lại khoảnh khắc ấy, ông xúc động kể: Bác Hồ rất giản dị, gần gũi, thương chiến sĩ, thương đồng bào. Có lần Bác đi kiểm tra ban đêm, thấy bộ đội ngủ, Bác nhẹ nhàng bước từng bước, sợ làm anh em tỉnh giấc. Bác còn nhẹ nhàng vén màn cho chiến sĩ tránh muỗi. Những cử chỉ ấy khiến chúng tôi vô cùng xúc động, như được tiếp thêm sức mạnh để chiến đấu.

Trong chiến dịch Điện Biên Phủ, ông Long trực tiếp tham gia trận đánh đồi Độc Lập. Theo kế hoạch, đêm 14/3/1954, quân ta tiến công đồi Độc Lập. Trước đối thủ là lực lượng địch tinh nhuệ, trang bị vũ khí hiện đại, trận chiến diễn ra vô cùng ác liệt. Bộ đội ta phải giành giật với địch từng lô cốt, từng đoạn chiến hào. Đến 6 giờ 30 phút sáng 15/3/1954, ta hoàn toàn làm chủ đồi Độc Lập - ông Long nhớ lại.

Sau đó, ông Long tiếp tục tham gia chiến đấu tại khu vực Mường Thanh, nơi được coi là trung tâm của tập đoàn cứ điểm Điện Biên Phủ. Trong suốt gần hai tháng tham gia chiến dịch, ông làm nhiệm vụ bắn tỉa, chiến đấu trong điều kiện vô cùng thiếu thốn. Trong điều kiện ăn, ngủ dưới hầm, cách địch chỉ khoảng 70m, không thể nấu cơm vì sợ lộ vị trí, bộ đội phải rang gạo ăn tạm, nước cũng phải chia nhau từng ngụm. Mỗi người chỉ có một bộ quần áo mặc suốt chiến dịch. Dù gian khổ, thiếu thốn, nhưng tinh thần đoàn kết, ý chí quyết chiến, quyết thắng đã giúp bộ đội ta vượt qua tất cả. Ngày 7/5/1954, khi chiến dịch Điện Biên Phủ toàn thắng, ông Long vỡ òa trong niềm vui và xúc động.

Sau chiến thắng Điện Biên Phủ, ông Long tiếp tục phục vụ trong quân đội đến năm 1970 ông xuất ngũ, trở về tham gia công tác tại địa phương cho đến khi nghỉ hưu năm 1980. Với những đóng góp trong kháng chiến, ông vinh dự được Đảng, Nhà nước trao tặng nhiều phần thưởng cao quý như: Huy hiệu Chiến sĩ Điện Biên Phủ, Huân chương Chiến thắng hạng Nhì, Huân chương Kháng chiến hạng Nhì, Huân chương Chiến sĩ vẻ vang...

Cựu chiến binh Tô Tần (xã Nghĩa Trụ) trân trọng gìn giữ những kỷ vật thời chiến và Huân chương.

Những ngày “kéo pháo vào - kéo pháo ra” đầy gian khổ

72 năm đã trôi qua, nhưng ký ức về những ngày tháng chiến đấu gian khổ mà hào hùng trong chiến dịch Điện Biên Phủ vẫn vẹn nguyên trong tâm trí CCB Tô Tần (thôn Tam Kỳ, xã Nghĩa Trụ). Ở tuổi ngoài 90, ông vẫn nhớ rõ từng chặng đường hành quân, từng mệnh lệnh chiến đấu và đặc biệt là những ngày “kéo pháo vào - kéo pháo ra” đầy gian nan, góp phần làm nên chiến thắng “lừng lẫy năm châu, chấn động địa cầu”.

Năm 1950, khi vừa tròn 18 tuổi, chàng thanh niên Tô Tần đã xung phong lên đường nhập ngũ theo tiếng gọi thiêng liêng của Tổ quốc. Cuối năm 1950, ông được cử sang Trung Quốc học về pháo binh. Đến tháng 6/1951, ông trở về nước, nhận nhiệm vụ tại Đại đoàn pháo binh 351, lực lượng nòng cốt trong các trận đánh lớn của quân đội ta thời kỳ đó. Cuối năm 1953, ông vinh dự được gặp Đại tướng Võ Nguyên Giáp khi Đại tướng trực tiếp đến thăm, động viên đơn vị. “Lời căn dặn của Đại tướng khi ấy đã tiếp thêm niềm tin, ý chí cho chúng tôi trước giờ ra trận” - ông Tần xúc động nhớ lại.

Từ cuối năm 1953, đơn vị của ông hành quân lên chiến trường Điện Biên Phủ. Khi đó, ông giữ cương vị Trung đội phó, chỉ huy hơn 70 chiến sĩ, đảm nhiệm nhiệm vụ vận chuyển, kéo pháo vào trận địa. Đây là công việc đặc biệt khó khăn, đòi hỏi sức bền, ý chí và tinh thần kỷ luật cao. Những khẩu pháo nặng hàng tấn được bộ đội dùng sức người kéo qua núi cao, vực sâu, trong điều kiện địa hình hiểm trở, thời tiết khắc nghiệt. Ông Tần và đồng đội xác định rõ, phải đưa pháo vào đúng thời gian, bảo đảm an toàn tuyệt đối về người, vũ khí và giữ bí mật.

Khi pháo vừa được đưa vào gần vị trí chiến đấu, đơn vị bất ngờ nhận lệnh chuyển phương châm tác chiến từ “đánh nhanh, thắng nhanh” sang “đánh chắc, tiến chắc”. Điều đó đồng nghĩa với việc phải kéo pháo ra khỏi trận địa để chuẩn bị lại toàn bộ phương án. Kéo pháo vào đã khó, kéo pháo ra còn khó gấp nhiều lần. Nhưng “quân lệnh như sơn”, tất cả anh em đều nỗ lực vượt qua mệt mỏi, gian khổ để hoàn thành nhiệm vụ. Chính tinh thần kỷ luật, ý chí kiên cường và sự đồng lòng ấy đã góp phần quan trọng tạo nên thế trận vững chắc, dẫn đến thắng lợi cuối cùng của chiến dịch.

Nhắc đến thời khắc chiến thắng ngày 7/5/1954, người lính pháo binh năm xưa không giấu được xúc động: “Khi nghe tin chiến thắng, tất cả anh em chúng tôi đều vỡ òa sung sướng. Bao nhiêu gian khổ, hy sinh đều được đền đáp. Đó là niềm tự hào không thể nào quên trong cuộc đời người lính”. Chiến thắng Điện Biên Phủ đã buộc thực dân Pháp phải ký hiệp định Giơ-ne-vơ, chấm dứt cuộc chiến tranh xâm lược, mở ra bước ngoặt lớn trong lịch sử dân tộc Việt Nam.

Sau chiến dịch Điện Biên Phủ, ông Tần tiếp tục phục vụ trong quân ngũ đến năm 1967 thì xuất ngũ do bị thương trong chiến đấu. Với những đóng góp trong kháng chiến, ông Tô Tần được tặng Huân chương Kháng chiến hạng Nhất, Huân chương Chiến thắng hạng Ba, Huy hiệu Chiến sĩ Điện Biên Phủ. Trở về địa phương, ông tiếp tục tham gia công tác, đến năm 1989 nghỉ chế độ. Hiện nay, ông là đảng viên 76 năm tuổi Đảng, luôn giữ vững phẩm chất “Bộ đội Cụ Hồ”. Dù tuổi cao, ông vẫn duy trì thói quen đọc báo, theo dõi thời sự và tích cực tham gia các hoạt động tại địa phương. Ông Tần mong thế hệ trẻ hiểu hơn về cuộc kháng chiến chống thực dân, đế quốc của cha ông để trân trọng hòa bình hôm nay, tiếp tục xây dựng quê hương ngày càng giàu đẹp.

Nguồn: Baohungyen.vn